Mustafa Kemal Mh. Dumlupınar Blv. No:274/7 Mahall Ankara, B Blok Kat: 3 No:39 Çankaya, Ankara
Whatsapp+90530 377 06 02Öncesi & Sonrası

Şeffaf Plak Takarken Ne Yenir, Ne İçilir? Kahve, Çay

Şeffaf Plak Takarken Ne Yenir, Ne İçilir? Kahve, Çay

Şeffaf plak tedavisine başlayan hastaların ilk hafta sorduğu soru hep aynıdır: “Çayımı, kahvemi nasıl içeceğim?”

Kısa cevap: Plak ağzınızdayken sıcak içecekler tüketilmemelidir. Soğuk veya oda sıcaklığındaki içecekler pipet yardımıyla tüketilebilir. Ancak özellikle şekerli ve asitli içeceklerin plak altında birikmemesine dikkat edilmelidir. Yemek yemek ve sakız çiğnemek için plağı çıkarmanız gerekir.

İyi haber de var: Plak çıkarıldığında diş telindeki gibi uzun bir yasak listesi yoktur. Neredeyse her şeyi yiyip içebilirsiniz.

Aşağıda hangi durumda ne yapmanız gerektiğini anlattım.

Tek bakışta: Ne zaman ne serbest?

Aşağıdaki tabloda, en sık sorulan yiyecek ve içeceklerin plak takılıyken ve plak çıkarılmışken tüketilip tüketilemeyeceğini bir arada görebilirsiniz.

Yiyecek / içecekPlak takılıykenPlak çıkarılmışken
Sade su (soğuk veya oda sıcaklığında)EvetEvet
Sıcak çay, kahve, bitki çayıHayırEvet
Soğuk çay, buzlu kahvePipetle tüketilebilirEvet
Meyve suyu, kola, gazlı içeceklerPipetle tüketilebilirEvet
Maden suyuSade ve soğuksa tüketilebilir, ancak plak çıkarılması tercih edilirEvet
AlkolSoğuk içecekler pipetle tüketilebilir, ancak plak çıkarılması tercih edilirEvet, ölçülü
Her türlü yemek ve atıştırmalıkHayırEvet
SakızHayırEvet
Sigara, elektronik sigara, nargileHayırRenklenmeler çok olacaktır

Kural tek cümle: Plak takılıyken sıcak içeceklerden kaçının. Soğuk içecekleri pipetle tüketebilirsiniz ancak şekerli ve asitli içeceklerde plağı çıkarmak diş sağlığı açısından daha güvenlidir.

Plak takılıyken neden sıcak içecek içilmez?

Şeffaf plak dişleri milimetrik hesaplanmış bir kuvvetle hareket ettirir. Bu yüzden plağın şekli ve ağız içindeki ortam çok önemlidir. İçeceklerin sıcaklığı ve içeriği üç farklı sorun yaratabilir:

  1. Sıcaklık plağın şeklini bozabilir. Plaklar ısıyla şekillendirilen termoplastik materyallerden üretilir. Çok sıcak içecekler plağın yapısını ve dişlere uyumunu olumsuz etkileyebilir. Şekli değişen bir plak dişlere tam oturmayabilir ve planlanan diş hareketlerini etkileyebilir.
  2. Şeker ve asit dişin üzerinde birikebilir. Normalde tükürük diş yüzeylerinin temizlenmesine ve asitlerin nötralize edilmesine yardımcı olur. Plak takılıyken tükürüğün diş yüzeylerine ulaşması kısmen sınırlanır. Şekerli veya asitli içeceklerin plak ile diş arasında kalması, özellikle sık tüketim halinde çürük ve mine aşınması riskini artırabilir.
  3. Renkli içecekler plağı lekeleyebilir. Çay, kahve, kola ve kırmızı şarap gibi içecekler plaklarda renklenmeye neden olabilir. Soğuk içeceklerin pipetle tüketilmesi plakla doğrudan teması azaltabilir ancak leke riskini tamamen ortadan kaldırmaz.

Sade su, plak takılıyken en güvenli içecek seçeneğidir. Ancak bu, diğer tüm içeceklerin mutlaka plak çıkarılarak tüketilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Plak çıkarıldığında ne yenir?

Hemen hemen her şey. Şeffaf plak tedavisinin diş teline göre en büyük avantajlarından biri budur. Ağzınızda kırılacak bir braket ya da tel olmadığı için sert, yapışkan veya çıtır yiyecekleri ayıklamanız gerekmez. Diş teli kullanan hastalarda durum çok farklıdır; bunu Diş Teli Varken Ne Yenmez? yazımda ayrıntılı anlattım.

Yine de iki durumda dikkatli olun:

  • Yeni plağa geçtiğiniz ilk 1-2 gün. Dişler baskı altında olduğu için hassaslaşabilir. Çorba, yoğurt, yumurta, makarna gibi yumuşak yiyecekler bu günleri rahat geçirmenizi sağlar.
  • Ataçmanlarınız varsa. Dişlere yapıştırılan küçük çıkıntılar (ataçman) çok sert bir şeyi ön dişle ısırınca düşebilir. Buz çiğnemek, fındık ya da ceviz kabuğunu dişle kırmak, kemikli eti ön dişle sıyırmak gibi alışkanlıklardan uzak durun.

İpucu: Yeni plak setine geçişi akşam yemeğinden sonraya ve hatta uyku öncesine denk getirin. Hassasiyetin en yoğun olduğu ilk saatleri uykuda geçirmiş olursunuz.

Şeffaf plakla kahve içilir mi?

Evet, ancak kahvenin sıcaklığı önemlidir. Sıcak kahve içerken plağın çıkarılması gerekir. Soğuk kahve ise pipet yardımıyla tüketilebilir.

  • Sıcak kahve: Plağın şeklini olumsuz etkileyebilir ve renklenmeye neden olabilir. Bu nedenle plağınızı çıkarın.
  • Buzlu kahve: Pipet yardımıyla tüketilebilir. Ancak kahvenin içindeki süt, şeker ve diğer katkı maddeleri plak altında birikebilir. Bu nedenle özellikle şekerli kahvelerde plağı çıkarmak daha güvenlidir.
  • Şekersiz sade kahve: Soğuk veya oda sıcaklığındaysa pipetle tüketilebilir. Şekersiz olması çürük açısından avantaj sağlasa da kahvenin asiditesi ve renklenme riski devam eder.
  • Pipetle içmek: Kahvenin dişlere ve plağa doğrudan temasını azaltabilir. Ancak bu temas tamamen ortadan kalkmaz.

Pratik öneri: Kahvenizi yudum yudum iki saate yaymayın. Mümkünse kahvaltıyla ya da bir öğünün hemen ardından tüketin. Soğuk kahvenizi pipetle içtiyseniz sonrasında ağzınızı suyla çalkalamanız, mümkünse plağınızı çıkararak dişlerinizi ve plağınızı temizlemeniz faydalıdır.

Şeffaf plakla çay içilir mi?

Evet, ancak sıcak çay içerken plağı çıkarmalısınız. Demli siyah çay, plaklarda renklenmeye neden olabilen içeceklerden biridir. Soğuk çay ise pipet yardımıyla tüketilebilir. Şekerli soğuk çaylarda dişlerin çürük riskini artırabilecek kalıntılar oluşabileceği unutulmamalıdır.

Asıl zorluk çayın kendisi değil, içme alışkanlığımızdır. Bizde çay gün boyunca, işte ve misafirlikte bardak bardak içilir. Her bardak için plağı çıkarıp takmak hem zahmetli hem de günlük takma süresini azaltabilir.

Bu nedenle sıcak çay tüketimini mümkün olduğunca öğünlerle birlikte planlamak, plakların günlük kullanım süresini korumayı kolaylaştırır.

Günde kaç saat plaksız kalabilirsiniz?

Plağın genellikle günde 20-22 saat takılması gerekir. Yani plağı dışarıda tutabileceğiniz toplam süre, size önerilen kullanım süresine göre yaklaşık 2-4 saattir.

Bu yüzden:

  • Sıcak çayınızı ve kahvenizi öğünlerin hemen ardına, plak zaten dışarıdayken için.
  • İş yerinde gün boyunca içecek tüketiyorsanız soğuk içecekleri pipetle içebilirsiniz. Ancak şekerli ve asitli içeceklerin sık tüketiminden kaçının.
  • Misafirlikte sıcak çay ikram edildiğinde plağı kutusuna koyun; peçeteye sarmayın. Peçeteye sarılan plaklar yanlışlıkla çöpe atılabilir.

Şeffaf plakla sigara içilir mi?

Plak takılıyken sigara içilmesini önermiyorum. Nedenleri şunlar:

  • Plak hızla sararabilir ve kokabilir. Sigara dumanındaki maddeler plak yüzeyinde renklenmeye ve koku oluşmasına neden olabilir. Sigara ve bazı içeceklerin plakların şeffaflığını olumsuz etkileyebildiği laboratuvar çalışmalarında da gösterilmiştir.
  • Tedavi uzayabilir. Her sigara için plağı çıkarmak günlük kullanım süresini azaltabilir. Plakların önerilen süreden daha az takılması, planlanan diş hareketlerinin gerçekleşmesini zorlaştırabilir.

Elektronik sigara: Elektronik sigara aerosolleri de nikotin ve farklı kimyasal maddeler içerebilir. Plaklarda renklenme ve ağız sağlığı açısından riskler oluşturabileceğinden plak takılıyken kullanılmasını önermiyorum.

Nargile: Hem tütün dumanına maruziyet hem de uzun kullanım süresi nedeniyle önerilmez. Plakların uzun süre çıkarılması günlük kullanım süresini de olumsuz etkileyebilir.

Sigara kullanıyorsanız

  1. Plağı çıkarın ve kutusuna koyun.
  2. Sigara kullanımından sonra mümkünse dişlerinizi fırçalayın.
  3. Fırçalama imkânınız yoksa ağzınızı suyla iyice çalkalayın.
  4. Plağınızı yeniden takın.

Sigara bırakma amacıyla kullanılan nikotin bantları plakların fiziksel kullanımını engellemez. Nikotin sakızı kullanıyorsanız çiğneme sırasında plağı çıkarmanız gerekir.

Şeffaf plakla sakız çiğnenir mi?

Plak takılıyken hayır. Sakız plağın içine ve kenarlarına yapışabilir, çiğneme hareketi plağı yerinden oynatabilir. Şekerli sakızın içerdiği şeker de plak altında kalabilir. Şekersiz olması bu kuralı değiştirmez.

Plak çıkarılmışken şekersiz sakız çiğneyebilirsiniz. Ancak günlük plak kullanım süresini korumaya dikkat etmelisiniz.

Chewie sakız değildir

Bazı hastalara verdiğimiz küçük silikon çiğneme aparatı (chewie),plağın dişlere tam oturmasını desteklemek amacıyla kullanılır ve plak takılıyken ısırılır. Sakızla karıştırılmamalıdır.

Alkol, maden suyu ve gazlı içecekler

  • Alkol: Soğuk alkollü içecekler pipetle tüketilebilir ancak plak çıkarılarak içilmesi tercih edilir. Kırmızı şarap plakları lekeleyebilir; kokteyller ise şekerli ve asitli olabilir. Tüketim sonrasında ağız ve plak temizliğine dikkat edilmelidir.
  • Maden suyu ve sodalı su: Soğuk olarak tüketildiğinde sıcaklığa bağlı plak deformasyonu riski bulunmaz. Bununla birlikte karbonatlı içecekler asidik olabilir. Özellikle aromalı veya asit ilaveli çeşitlerin plak altında uzun süre kalmamasına dikkat edilmelidir.
  • Kola, gazoz, enerji ve spor içecekleri: Genellikle asitli, çoğu zaman da şekerli içeceklerdir. Pipet kullanılması dişlerle temaslarını azaltabilse de çürük ve mine aşınması riskini tamamen ortadan kaldırmaz. Bu nedenle plak çıkarılarak tüketilmelerini öneriyorum.
  • Meyve suyu ve limonata: Doğal olmaları asit ve şeker içermedikleri anlamına gelmez. Soğuk olarak pipetle tüketilebilirler ancak diş sağlığı açısından plak çıkarılarak içilmeleri daha uygundur.

Yanlışlıkla plakla sıcak çay ya da kahve içtim, ne yapmalıyım?

Endişelenmeyin; sıcak bir içeceğin bir kez tüketilmesi mutlaka plağın bozulduğu anlamına gelmez. Şunları yapın:

  1. Plağı çıkarın ve soğuk ya da ılık suyla durulayın. Asla sıcak suyla yıkamayın.
  2. Dişlerinizi fırçalayın. Mümkün değilse ağzınızı suyla birkaç kez çalkalayın.
  3. Plağı yeniden takın ve dişlere tam oturduğunu kontrol edin.

Doktorunuza ne zaman haber vermelisiniz?

Plak takıldığında dişlerle arasında belirgin boşluk kalıyorsa, kenarları kalkmışsa veya şekli değişmiş gibi görünüyorsa ortodonti uzmanınıza haber verin. Plağın uyumunun değerlendirilmesi ve gerektiğinde değiştirilmesi gerekebilir.

Yemekten sonra plak takma rutini

Bu sırayı bir hafta uygulayın, sonrasında kendiliğinden yerleşir:

  1. Plağı çıkarın ve kutusuna koyun.
  2. Yemeğinizi yiyin, çayınızı ya da kahvenizi için.
  3. Dişlerinizi fırçalayın; gerekiyorsa diş ipi kullanın.
  4. Plağı soğuk veya ılık suyla durulayın.
  5. Plağı yeniden takın.

Çantanızda bulunsun

  • Plak kutusu
  • Katlanır diş fırçası
  • Küçük boy diş macunu
  • Küçük bir şişe su

Fırçalayamıyorsanız en azından ağzınızı suyla iyice çalkalayıp plağı öyle takın. Ancak bu uygulama diş fırçalamanın yerini tutmaz.

Sık Sorulan Sorular

Şeffaf plak takılıyken su içilir mi?

Evet. Soğuk veya oda sıcaklığındaki sade su, plak takılıyken güvenle tüketilebilir. Gece uyanıp su içmek için plağı çıkarmanız gerekmez.

Şeffaf plakla pipetle kahve içebilir miyim?

Evet, soğuk veya oda sıcaklığındaki kahveyi pipetle tüketebilirsiniz. Pipet kullanmak kahvenin dişlere ve plaklara temasını azaltabilir. Ancak sıcak kahve içmeden önce plağı çıkarmalısınız. Şekerli kahvelerde ise çürük riskini azaltmak için plağın çıkarılması daha güvenlidir.

Şeffaf plak takılıyken soğuk içecek içilir mi?

Evet, soğuk içecekler pipet yardımıyla tüketilebilir. Ancak şekerli ve asitli içeceklerin plak altında birikmesi çürük ve mine aşınması riskini artırabilir. Bu nedenle bu tür içecekleri sık tüketmemek ve mümkün olduğunda plağı çıkararak içmek daha uygundur.

Şeffaf plak takılıyken sıcak çay içilir mi?

Hayır. Sıcak çay ve diğer sıcak içecekler, plak materyalinin şeklini ve dişlere uyumunu olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle sıcak içecekleri tüketmeden önce plağınızı çıkarmanızı öneriyorum.

Plak günde en fazla ne kadar dışarıda kalabilir?

Şeffaf plakların genellikle günde 20-22 saat takılması önerilir. Günlük toplam çıkarma süresi, ortodonti uzmanınızın belirlediği kullanım süresine göre planlanmalıdır. Plakların düzenli kullanılması, planlanan diş hareketlerinin gerçekleşmesi açısından önemlidir.

Sararan plak eski haline döner mi?

Hafif yüzey lekeleri uygun temizlik yöntemleriyle azalabilir. Plak materyaline işlemiş renklenmeler ise tamamen giderilemeyebilir. Plağı çamaşır suyu veya sıcak suyla temizlemeye çalışmayın; materyale zarar verebilirsiniz.

Sigara içmek tedavi süresini uzatır mı?

Sigara kullanımı için plakların sık çıkarılması günlük kullanım süresini azaltabilir. Bu durum planlanan diş hareketlerinin gerçekleşmesini zorlaştırarak tedavi süresini uzatabilir. Ayrıca sigara, diş eti ve destek dokuların sağlığını olumsuz etkiler.

Plak tedavisinde yasak yiyecek var mı?

Plak çıkarıldığında diş telindeki gibi geniş bir yiyecek kısıtlaması bulunmaz. Ancak ataçmanları korumak için buz veya kuruyemiş kabuğu gibi çok sert şeyleri dişlerinizle kırmaktan kaçınmalısınız. Yemek sırasında plakların mutlaka çıkarılması gerekir.

Sonuç: Kural basit, alışkanlık birkaç gün

Şeffaf plak tedavisinde hayatınızdan kahveyi, çayı ya da sevdiğiniz yemekleri çıkarmanız gerekmez. Sıcak içecekleri tüketirken ve yemek yerken plağınızı çıkarmanız, soğuk içecekleri ise uygun durumlarda pipet yardımıyla tüketmeniz mümkündür.

Ancak pipet kullanımı, özellikle şekerli ve asitli içeceklerin dişler üzerindeki olumsuz etkilerini tamamen ortadan kaldırmaz. Bu nedenle içecek tüketiminden sonra ağız hijyenine dikkat etmek ve plakların düzenli temizliğini sağlamak önemlidir.

Hastalarımızın çoğu bu düzene ilk hafta içerisinde alışıyor. Plakların önerilen süre boyunca kullanılması, dişlere tam oturması ve ağız hijyeninin korunması tedavinin planlandığı şekilde ilerlemesine yardımcı olur.

Tedavi sonrasında elde edilen sonucun nasıl korunduğunu merak ediyorsanız Şeffaf Plak Sonrası Dişler Eski Haline Döner mi? yazıma göz atabilirsiniz. Henüz tedaviye karar vermediyseniz Diş Teli mi, Şeffaf Plak mı Daha İyi? yazım size yol gösterecektir.

Ankara’da şeffaf plak tedavisi için muayene randevusu almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.

google
Hasta Yorumları

Hasta memnuniyetini öncelik edinen, güvenilir yaklaşımı ve başarılı tedavileriyle öne çıkan bir diş hekimi ve ortodonti uzmanıdır.

google
Hakkımda Hakkımdaİletişim İletişimWhatsapp Whatsapp
Uzm. Dt. Berkay Hayırcı DentiusUzm. Dt. Berkay HayırcıUzman Diş Hekimi, Ortodontist
+90530 377 06 02
+90530 377 06 02